Zoekwoorden onderzoek in 9 stappen (ook gratis)

Zoekwoorden onderzoek doe je in negen stappen, en alles kan met gratis tools. Wat je overhoudt is een paginaplan: welke pagina beantwoordt welke vraag van je klanten.

Hieronder elke stap met een beslisregel, en met cijfers uit twee trajecten van ons: de vraagpagina's van tandprotheticus.org en een zoekwoordonderzoek van ruim 12.000 ruwe termen voor Dutch Fiber Trading.

Wat is keyword research?

Keyword research (zoekwoordonderzoek) is uitzoeken met welke woorden en vragen je klanten zoeken, hoe vaak, en wat ze dan willen zien, en per vraag beslissen welke pagina hem beantwoordt. Bij SEO is zoekwoorden onderzoek de eerste stap: zonder die keuze weet je niet welke pagina's je moet schrijven of verbeteren.

'Zoekwoorden onderzoek', 'zoekwoordonderzoek', 'zoekwoordenonderzoek' en 'keyword research' zijn vier schrijfwijzen van dezelfde vraag. Ze krijgen in de tools heel verschillende volumes, maar ze verdienen samen één pagina, niet vier.

Hoe doe je zoekwoordonderzoek? De 9 stappen

Je werkt van je aanbod naar een paginaplan: eerst ruim verzamelen, dan streng filteren, dan per vraag één pagina kiezen. Kort samengevat:

1. Begin bij je aanbod: welke diensten of producten wil je verkopen, en aan wie?
2. Verzamel klanttaal: vragen uit mails, offerteaanvragen en gesprekken.
3. Vind zoekwoorden met tools: Search Console, Keyword Planner, Google-suggesties, Bing.
4. Filter: weg met dubbelingen, termen buiten je aanbod en verkeerde doelgroepen.
5. Bepaal de zoekintentie: zoek de term zelf op en kijk welk soort pagina rankt.
6. Schat de moeilijkheid: vergelijk scores onderling en bekijk de top-10 zelf.
7. Cluster: termen met grotendeels dezelfde top-10 horen op één pagina.
8. Kies en maak het paginaplan: per cluster één URL, met hoofdterm, varianten en links.
9. Meet en stuur bij: leg het plan elk kwartaal naast Search Console.

Stap 1: begin bij wat je verkoopt

Schrijf op welke diensten of producten je wilt verkopen, aan welk soort klant, en welke het meest opleveren per klant. Pas daarna open je een tool.

Die lijst is je filter voor alles wat volgt. Beslisregel: past een term bij geen van je diensten of producten, dan valt hij af, hoe groot het volume ook is. Zulke termen leveren bezoekers op die nooit klant worden.

Stap 2: verzamel de taal van je klanten

Klanten gebruiken andere woorden dan jij. Haal ze op uit offerteaanvragen, e-mails, telefoongesprekken, chats en de vragen die aan de balie worden gesteld.

Schrijf ze letterlijk op. 'Wat kost een nieuw kunstgebit' is bruikbaarder dan de vakterm 'volledige prothese', omdat patiënten in hun eigen woorden zoeken. Beslisregel: komt een vraag in een maand twee keer terug in je mailbox of aan de telefoon, dan gaat hij op de lijst.

Bij tandprotheticus.org, een klant van ons, is de vraag van de patiënt het uitgangspunt: elke pagina beantwoordt één concrete patiëntvraag. In april 2026 gingen er zo'n 150 van die vraagpagina's live; hoe dat is opgezet, staat in de case over de vraagpagina's van tandprotheticus.org.

Stap 3: zoekwoorden vinden met tools

Met je startlijst ga je de tools in. Begin met Search Console: daar staan de zoekopdrachten waarop je al verschijnt. Heeft je site daar nog weinig zoekopdrachten met vertoningen (minder dan zo'n 50), leun dan vooral op Keyword Planner en de suggesties van Google. Elke tool laat iets anders zien:

• Google Search Console: het prestatierapport toont de zoekopdrachten waarop je nu al verschijnt, met klikken, vertoningen, CTR en gemiddelde positie. Open Prestaties > Zoekresultaten, kies de afgelopen 3 maanden, zet Gemiddelde positie aan en sorteer: termen op positie 8 tot 20 zijn je snelste kansen.
• Query groups in Search Console Insights: Google kondigde eind oktober 2025 query groups aan: Search Console Insights groepeert vergelijkbare zoekopdrachten met AI, inclusief spelfouten en andere formuleringen. Volgens Google alleen voor sites met veel zoekopdrachten.
• Google Keyword Planner: volgens Google gratis, al moet je in Google Ads wel je factuurgegevens invullen om nieuwe zoekwoordideeën te krijgen. Je krijgt afgeronde schattingen van het zoekvolume en ideeën voor varianten.
• Google zelf: automatisch aanvullen en 'Mensen vragen ook' laten zien hoe mensen hun vraag formuleren. Welke andere blokken er in de resultaten kunnen staan, lees je bij SERP en SERP-features.
• Bing Webmaster Tools: heeft een gratis Keyword Research-functie met zoekvolumes uit Bing, gerelateerde termen en vragen.
• Betaalde tools (Ahrefs, Semrush en vergelijkbaar): grote databases, moeilijkheidsscores en de zoekwoorden waarop concurrenten scoren.

Wat de tools voor dit artikel lieten zien

Volumes zijn schattingen. Dit zijn de cijfers die Google Keyword Planner op 5 oktober 2026 gaf voor de schrijfwijzen van dit onderwerp (zoekopdrachten per maand in Nederland, één bron, één meetmoment):

Het gemiddelde verbergt de pieken: 'keyword research' schommelde tussen september 2025 en augustus 2026 van 170 tot 12.100 zoekopdrachten per maand, 'zoekwoordonderzoek' van 10 tot 480. Keyword Planner toont standaard afgeronde gemiddelden over twaalf maanden, dus kijk ook naar de maandreeks of naar Google Trends.

De letterlijke vraag 'hoe doe je zoekwoordonderzoek' staat op 0, terwijl het precies de vraag is die deze pagina beantwoordt. Specifieke vragen staan in tools vaak op 0 of 10. Gooi die long-tail zoekwoorden niet blind weg: zet ze als tussenkop of FAQ op de pagina van de bijbehorende hoofdvraag, en kijk na drie maanden in Search Console of ze vertoningen krijgen.

Een andere bron geeft andere getallen. DataForSEO kwam op 29 juli 2026 voor 'zoekwoordenonderzoek' op 320 per maand, een term waarvoor wij geen Keyword Planner-cijfer hebben. Zet zo'n getal niet naast de tabel hierboven: vergelijk volumes alleen binnen één bron en één meetmoment.

Stap 4: opschonen en filteren

Na stap 3 heb je te veel. Filteren is het eigenlijke werk.

Bij Dutch Fiber Trading uit Obdam begonnen we met meer dan 12.000 ruwe records. Na het filteren bleven er 2.815 zoekwoorden over, verdeeld over 13 categorieën, voor Nederland en België. Ruim drie op de vier ruwe termen vielen dus af. De rest van dat traject lees je in de case over Dutch Fiber Trading.

Stel bij elke term deze vragen. Beslisregel: is één antwoord fout, dan gaat de term eruit of wordt hij een variant van een term die je al hebt.

• Past het bij iets wat je verkoopt of waar je verstand van hebt?
• Is het een dubbeling (meervoud, spelfout, andere woordvolgorde) van een term die je al hebt?
• Zoekt hier een klant, of een student, sollicitant of concurrent?
• Gaat het over een merk of product van een ander dat je niet levert?

Richt je je ook op België, bekijk dan per land apart. Vlaamse zoekers gebruiken soms andere woorden dan Nederlandse, en de volumes verschillen.

Stap 5: bepaal de zoekintentie

Zoek elke belangrijke term zelf op en kijk wat er rankt. Google laat zien welk soort antwoord het bij die vraag het beste vindt. De vier soorten staan uitgelegd bij zoekintentie.

Wil je met een dienstpagina scoren op een term waar Google alleen uitlegartikelen toont, dan vecht je tegen de intentie. Schrijf dan een artikel en link vandaar naar je dienst.

Soms is de uitslag gemengd. In Bing (Nederland) bestond de top voor 'zoekwoorden onderzoek' op 5 oktober 2026 grotendeels uit tools, zoals Zoekwoord.nl en Google Keyword Planner, met stappenplannen daartussen. Wij lieten daarom 'zoekwoorden tool' voor deze pagina vallen: wie dat intypt, wil een tool openen en geen stappenplan lezen.

Stap 6: schat de moeilijkheid in

Elke tool berekent 'keyword difficulty' anders, dus de getallen zijn niet uitwisselbaar. Gebruik ze alleen om termen binnen één tool te rangschikken.

Voor Dutch Fiber Trading gaven we alle 800 aangeboden zoekwoorden een score op één eigen schaal, zodat ze onderling vergelijkbaar waren. Het bereik liep van 0 tot 65, met een mediaan van 14: de helft van de termen scoorde 14 of lager. Zo zagen we in één oogopslag welke termen we eerst konden oppakken.

Kijk naast de score altijd zelf naar de top-10. Beslisregel: staan er grote merken en sterke vakpagina's, dan is de term zwaar. Staan er forums, verouderde pagina's of antwoorden op een net andere vraag, dan is het een kans.

Stap 7: cluster tot één intentie per pagina

Termen met dezelfde zoekintentie horen op één pagina. De praktische toets: zoek beide termen op en vergelijk de top-10. Staan er grotendeels dezelfde pagina's, dan behandelt Google ze als één vraag. Onze vuistregel: vier of meer dezelfde URL's in beide top-10's betekent één pagina.

• 'Kosten kunstgebit' en 'wat kost een kunstgebit' horen bij elkaar: één pagina.
• 'Kunstgebit schoonmaken' is een andere vraag en verdient een eigen pagina.
• Twee pagina's op dezelfde intentie concurreren met elkaar (keyword-kannibalisatie). Voeg ze dan samen.

De termen uit de tabel bij stap 3 hebben één intentie: de zoeker wil weten hoe zoekwoordonderzoek werkt. Daarom staan 'keyword research', 'zoekwoordonderzoek' en 'zoekwoorden vinden' allemaal op deze ene pagina.

Stap 8: kies je zoekwoorden en maak het paginaplan

Welke zoekwoorden moet je kiezen?

Kies per cluster één hoofdzoekwoord: de term die de vraag het duidelijkst samenvat in de woorden van je klant. Kies daarna welke clusters eerst gaan met deze beslisregels, in deze volgorde:

1. Opbrengst: leidt het cluster naar een dienst of product dat je verkoopt? Nee, dan valt het af, hoe groot het volume ook is.
2. Dicht bij de top: sta je al op positie 8 tot 20 met een bestaande pagina? Die gaat voor een nieuwe term waar je nog nergens staat.
3. Haalbaarheid: laat de top-10 ruimte zien (stap 6)? Een zware term zet je pas op de lijst als je de lichtere vragen eromheen hebt.
4. Volume: pas als laatste, en dan binnen één bron (stap 3).

Het paginaplan: een echt voorbeeld

Zet per cluster één rij in een tabel: hoofdzoekwoord, varianten, intentie, URL en de pagina's waarnaar hij linkt. Zo ziet een deel van ons eigen plan voor cleverseo.nl eruit (oktober 2026):

Volumes: 'zoekwoorden onderzoek' uit Google Keyword Planner (5 oktober 2026), de overige uit DataForSEO (september en oktober 2026). Binnen het plan rangschikken we dus alleen rijen uit dezelfde bron.

Twee keuzes daarin laten de regels zien. 'Gratis keyword tool' staat niet hier maar bij de tools, omdat die zoeker een tool wil. En op de laatste rij heeft een variant ('seo teksten laten schrijven', 720) meer volume dan het hoofdzoekwoord: de intentie bepaalt de pagina, het volume niet.

Leg in het plan ook de interne links vast: elke vraagpagina linkt naar de dienst die erbij hoort, en de dienstpagina terug. Hoe je van een rij in het plan naar een goede tekst komt, staat in wat SEO-teksten zijn en hoe je ze schrijft.

Stap 9: meten en bijsturen

Volg in Search Console per pagina de vertoningen, klikken en CTR en de gemiddelde positie. Vergelijk perioden van gelijke lengte en reken op enkele maanden voordat nieuwe pagina's stabiel staan; waarom dat zo lang duurt, lees je in hoe lang duurt SEO.

Beslisregel: beoordeel een nieuwe pagina pas na drie maanden, en vergelijk dan met een periode van gelijke lengte. Bij tandprotheticus.org vergeleken we twee perioden van drie maanden. Van 4 april tot 3 juli 2026 waren er 8.338 klikken; van 4 juli tot 2 oktober 2026 waren het er 28.099, zo'n 3,4 keer zoveel. De vertoningen stegen van 458.636 naar 1.128.985 en de gemiddelde positie verbeterde van 9,4 naar 6,8.

Zie je in Search Console zoekopdrachten waarvoor je verschijnt maar die geen eigen antwoord hebben? Die gaan terug naar stap 4; zo loopt het onderzoek elk kwartaal een ronde door. Meer cijfers uit deze trajecten staan op onze resultatenpagina.

Hoe doe je zoekwoordonderzoek gratis?

Met Search Console, Keyword Planner, Bing Webmaster Tools en de suggesties van Google zelf kom je door alle negen stappen zonder te betalen. Wat je mist, is data over concurrenten en een kant-en-klare moeilijkheidsscore; die vervang je door de top-10 zelf te bekijken. Heb je minder dan zo'n 10 diensten of productgroepen, dan is dat genoeg.

Een gratis werkvolgorde:

1. Exporteer uit Search Console de zoekopdrachten van de afgelopen 3 maanden en markeer de snelste kansen uit stap 3.
2. Zet je klantvragen uit stap 2 in Keyword Planner voor volumes en nieuwe ideeën.
3. Typ elke hoofdvraag in Google en noteer de suggesties en 'Mensen vragen ook'.
4. Controleer je belangrijkste termen in Bing Webmaster Tools; Bing toont daar ook de vragen die mensen stellen.
5. Bekijk per hoofdterm de top-10 zelf: dat is je intentiecheck én je moeilijkheidsschatting.

Welke gratis tool waarvoor dient en waar hij ophoudt, staat in ons overzicht gratis SEO-tools: welke heb je echt nodig. Een betaalde tool loont als je duizenden termen tegelijk moet beoordelen, zoals de 12.000 ruwe records bij Dutch Fiber Trading.

Wil je eerst zien waar je site nu staat? Doe dan de gratis SEO-check van je website.

Keyword research voor AI Overviews, ChatGPT en Perplexity

Google noemt AI Mode vooral nuttig voor vragen waarbij je moet doorzoeken, afwegen of vergelijken. Zulke vragen staan zelden in een zoekwoordtool.

Voor ChatGPT en Perplexity bestaat (stand oktober 2026) geen openbare tool met zoekvolumes per vraag. Wel toont Bing Webmaster Tools sinds februari 2026 in het AI Performance-rapport hoe vaak je site als bron in Copilot en de AI-samenvattingen van Bing wordt geciteerd, met de 'grounding queries' waarmee de AI je pagina's ophaalde. Volumes staan er niet bij; de vragen zelf kun je wel aan je lijst toevoegen.

Google zegt zelf dat er geen extra eisen of speciale optimalisaties nodig zijn om in AI Overviews of AI Mode te verschijnen. Een pagina moet geïndexeerd zijn en met een snippet in Google kunnen verschijnen, en je site mag niet zijn uitgesloten via de instelling voor generatieve AI-functies in Search Console; standaard staat die aan.

Volgens dezelfde pagina kunnen beide functies een 'query fan-out' gebruiken: ze doen meerdere verwante zoekopdrachten over deelonderwerpen. Noteer daarom bij elke hoofdvraag de logische vervolgvragen, en beantwoord die op dezelfde pagina of link naar de pagina waar dat gebeurt.

Maak voor elke vervolgvraag géén aparte bijna-gelijke pagina. Google noemt dat in zijn gids voor generatieve AI een overtreding van het beleid tegen geschaalde content als je het vooral doet om rankings of AI-antwoorden te sturen, en zegt dat je je geen zorgen hoeft te maken of je elke long-tail-variant hebt afgedekt.

Klikken en vertoningen uit AI Overviews en AI Mode tellen mee in de gewone webcijfers van Search Console. Sinds 31 augustus 2026 toont het rapport voor generatieve AI daarnaast apart hoe vaak je pagina's in AI Overviews en AI Mode zijn vertoond. Zie je het niet, dan heeft je site nog te weinig AI-vertoningen of is het nog niet voor je property uitgerold. Het rapport toont alleen vertoningen, geen zoekopdrachten of klikken, dus voor keyword research blijft het gewone prestatierapport de bron. Hoe je verder vindbaar wordt in AI-antwoorden, staat in AI en SEO.

Veelgemaakte fouten

• Alleen naar volume kijken, niet naar wat de zoeker wil.
• Voor elke schrijfwijze of variant een aparte pagina maken.
• Een zoekwoordenlijst opleveren zonder paginaplan.
• Volumes of moeilijkheidsscores uit verschillende tools met elkaar vergelijken.
• Vragen met 'volume 0' wegfilteren terwijl klanten ze wel stellen.
• Op een woordaantal schrijven. Google zegt geen voorkeur voor een woordaantal te hebben.
• Honderden bijna gelijke pagina's genereren. Dat kan onder Googles spambeleid voor geschaalde content vallen.

Veelgestelde vragen over zoekwoordonderzoek

Optimaliseer je op 'keyword research' of op 'zoekwoordonderzoek'?

Op allebei, op één pagina: het is dezelfde vraag in twee talen. Zet in je titel de schrijfwijze die je lezers zelf gebruiken en de andere waar die natuurlijk leest. Wij kozen voor deze pagina 'zoekwoorden onderzoek' in de titel, omdat hij voor Nederlandse ondernemers is, en 'keyword research' in tussenkoppen.

Hoeveel zoekwoorden zet je op één pagina?

Eén hoofdvraag per pagina, plus de varianten met dezelfde zoekintentie. Hoeveel varianten dat zijn, bepaalt de top-10 en geen vast getal: hebben twee termen grotendeels dezelfde resultaten, dan horen ze samen.

Wat is een goed zoekvolume?

Reken terug vanaf je klantwaarde. Rekenvoorbeeld: levert één klant € 10.000 op en komt er per kwartaal één aanvraag uit een vraag met 30 zoekopdrachten per maand, dan is die vraag meer waard dan een term met 3.000 zoekopdrachten waar alleen studenten op zoeken.

Waarom geven tools verschillende zoekvolumes?

Ze gebruiken andere databronnen en meetmomenten, en voegen varianten anders samen (Keyword Planner rekent sterk gelijkende varianten mee). Daarom komen de getallen uit verschillende bronnen niet overeen: voor 'zoekwoordenonderzoek' gaf DataForSEO 320, een term die in onze Keyword Planner-tabel bij stap 3 niet staat. Gebruik volumes om termen binnen één bron te rangschikken.

Hoe vaak moet je keyword research herhalen?

Eén keer grondig, daarna per kwartaal een check van een uur: nieuwe zoekopdrachten met vertoningen maar zonder eigen pagina gaan terug naar stap 4.

Is keyword research nog nodig nu mensen AI-zoekmachines gebruiken?

Ja. AI-antwoorden halen hun bronnen op met gewone zoekopdrachten: Google noemt dat query fan-out, en Bing laat ze als grounding queries zien in het AI Performance-rapport. Een pagina die één vraag beantwoordt met het antwoord bovenaan, kan daardoor zowel in de gewone resultaten als in een AI-antwoord terechtkomen.

Waar begin je als je nog geen Search Console-data hebt?

Bij stap 1 en 2: je aanbod en de woorden van je klanten. Volumes en varianten haal je dan uit Keyword Planner, Bing en de suggesties van Google. Zodra je eerste pagina's een paar weken live staan, vult Search Console zich en kun je met stap 9 beginnen.