Gratis SEO-tools: welke heb je echt nodig?

De beste gratis SEO-tools voor een MKB-site zijn Google Search Console, Bing Webmaster Tools, PageSpeed Insights, de gratis versie van Screaming Frog en Google Analytics 4 of Microsoft Clarity. Daarmee zie je hoe je gevonden wordt (ook in AI-antwoorden), wat er technisch misgaat en wat bezoekers na de klik doen. Voor zoekwoorden komen Keyword Planner en Google Trends erbij, voor schrijf- en ordenwerk de gratis versie van een AI-assistent. Een betaalde SEO-tool heb je pas nodig voor zoekvolumes en concurrentiedata op schaal.

De beste gratis SEO-tools per taak

Begin bij de vraag die je wilt beantwoorden en kies dan de tool. Per vraag staat hieronder de gratis tool die het meeste vertelt, en waar hij ophoudt:

Handig erbij, ook gratis, voor zoekwoorden, links en AI-werk:

1. Meten: hoe word je gevonden?

Google Search Console

De enige plek waar je Googles eigen cijfers over jouw site ziet, en volgens Google zelf een gratis service. Je ziet op welke zoekopdrachten je getoond wordt, hoeveel vertoningen en klikken dat oplevert, je gemiddelde positie en welke pagina's wel of niet geïndexeerd zijn. Sinds 11 maart 2026 kan elke site met genoeg zoekverkeer ook merkzoekopdrachten apart filteren, zodat je ziet hoeveel verkeer niet via je bedrijfsnaam binnenkomt.

Beperking: Search Console bewaart 16 maanden data. In de weergave '24 uur' zie je de nieuwste cijfers per uur, maar die zijn voorlopig en kunnen de eerste uren nog veranderen. Het merkfilter werkt alleen op een property voor de hoofdsite, niet op een property voor een submap of subdomein.

Ook klantresultaten meten we in Search Console. Bij tandprotheticus.org stegen de klikken van 8.338 (4 april tot en met 3 juli 2026) naar 28.099 (4 juli tot en met 2 oktober 2026); om dat te meten was geen betaalde tool nodig.

Daarom rekenen we SEO op resultaat af op de organische klikken in Search Console of op aanvragen: cijfers die de klant zelf ziet.

Bing Webmaster Tools

Het Bing-equivalent van Search Console. Je kunt je sites importeren vanuit Search Console; ze zijn dan meteen geverifieerd. Nieuwe of gewijzigde pagina's meld je direct aan via IndexNow, dat onder meer Bing ondersteunt.

Beperking: Google doet niet mee met IndexNow, en Bing heeft minder zoekverkeer dan Google, dus per zoekopdracht zie je minder data.

2. AI SEO-tools: welke zijn er en wat is gratis?

AI SEO-tools vallen in twee groepen: AI-assistenten die SEO-werk voor je doen, en rapporten die meten of AI-antwoorden jouw site als bron noemen. Van beide bestaat een bruikbare gratis versie. Betalen doe je vooral voor AI-functies ín bestaande tools, zoals de AI-titels van Yoast Premium.

AI-assistenten voor SEO-werk

Voor taken waar taal het werk is, volstaat een gratis account. Gemini kost € 0 per maand met een Google-account, Claude heeft een gratis abonnement met zoeken op het web, en ChatGPT heeft ook een gratis versie. Laat ze tien titelvarianten voor één pagina schrijven, korte meta descriptions schrijven die de vraag van de zoeker beantwoorden, de vragen bij een onderwerp verzamelen of een zoekwoordexport uit Keyword Planner per onderwerp groeperen.

Voorbeeld: 'Hier is mijn export uit Keyword Planner: [plakken]. Groepeer deze zoekwoorden per zoekintentie en stel per groep één paginatitel voor. Verzin geen zoekvolumes.'

Vraag een chatbot nooit om zoekvolumes of posities. Die data heeft hij niet, en een verzonnen getal klinkt even stellig als een echt. Haal de cijfers uit Search Console of Keyword Planner en laat de AI alleen ordenen en formuleren. Prompts die daarvoor werken, staan in ChatGPT voor SEO: prompts en werkwijze. Wat AI aan het vak zelf verandert, bespreken we in AI en SEO.

Search Console: rapport generatieve AI

Vertoningen in AI Overviews en AI Mode tellen al mee in de totalen van het zoektype Web. Sinds 31 augustus 2026 heeft elke site daarnaast een apart rapport voor generatieve AI. Je vindt het bij de prestatierapporten; Discover heeft een eigen versie. Je ziet per pagina, land, apparaat en datum hoe vaak een link naar je site in een AI-antwoord stond.

Beperking: het rapport toont alleen vertoningen: geen klikken, geen positie en geen zoekopdrachten. Bij weinig vertoningen zie je niets.

Bing Webmaster Tools: AI Performance

Sinds 10 februari 2026 (in een openbare testfase) zie je in het rapport AI Performance hoe vaak je pagina's als bron worden genoemd in Microsoft Copilot, de AI-samenvattingen in Bing en een aantal partnerdiensten. Je ziet ook de zoekzinnen die de AI gebruikte om je pagina te vinden (grounding queries).

Beperking: die zoekzinnen zijn een steekproef, en welke partnerdiensten meetellen, maakt Microsoft niet bekend. Google valt er in elk geval niet onder.

Voor ChatGPT en Perplexity bestaat geen eigen console van OpenAI of Perplexity. Het gratis Semrush-account geeft wel een schatting van hoe vaak je merk in AI-antwoorden genoemd wordt, onder meer in ChatGPT en Gemini. Bezoekers die doorklikken, zie je in je analysetool bij het verwijzende verkeer. Wil je vaker als bron genoemd worden, lees dan eerst wat GEO anders doet dan SEO, of bekijk hoe we AI-vindbaarheid meten en verbeteren.

3. Techniek: kan een zoekmachine je site lezen?

PageSpeed Insights

Test één URL op snelheid. Bovenaan staan veldgegevens van echte Chrome-gebruikers over de afgelopen 28 dagen, met de Core Web Vitals LCP, INP en CLS. Daaronder staat een labtest van Lighthouse met concrete verbeterpunten; hoe je die oppakt, lees je in de gids Core Web Vitals verbeteren.

Beperking: zonder genoeg bezoek krijg je geen veldgegevens, en de labscore is één meting onder vaste omstandigheden. Snelle winst bij afbeeldingen, scripts en hosting staat bij je website sneller maken.

Lighthouse (in Chrome)

Dezelfde labtest als in PageSpeed Insights, maar in je eigen browser via de ontwikkelaarstools. Handig voor een pagina die nog niet live staat of achter een inlog zit.

Beperking: je eigen computer, extensies en verbinding beïnvloeden de uitkomst.

Screaming Frog SEO Spider (gratis versie)

Crawlt je site zoals een zoekmachine dat doet. Je vindt kapotte links, redirect-ketens, ontbrekende of dubbele titels en pagina's met een noindex.

Beperking: de gratis versie stopt bij 500 URL's per crawl; crawls opslaan, de crawl instellen, JavaScript renderen en koppelingen met andere tools zijn betaald. Voor een kleine site is 500 URL's ruim genoeg, maar de foutenlijst zegt niet welke fout het zwaarst weegt. Die rangorde bepaalt een SEO-audit.

Yoast SEO (WordPress-plugin)

De basisversie is gratis en volgens WordPress.org op meer dan 10 miljoen sites actief. Hij maakt je XML-sitemap, zet canonicals en schema-markup, toont per pagina een voorbeeld van je zoekresultaat en analyseert je focuszoekwoord en leesbaarheid.

Beperking: de groene bolletjes meten of je zoekwoord vaak genoeg voorkomt; of de pagina de vraag van de zoeker beantwoordt, meten ze niet. Een redirectmanager, interne-linksuggesties, vijf zoekwoorden per pagina en AI-titels zitten in Premium (€ 118,80 per jaar excl. btw). De rest van WordPress pak je aan met SEO voor WordPress.

Rich Results Test en Schema Markup Validator

Google raadt aan om met de Rich Results Test te beginnen: die laat zien voor welke rich results je pagina in aanmerking komt. De Schema Markup Validator controleert alle schema.org-markup, zonder Google-specifieke regels.

Beperking: geldige markup is geen garantie dat Google er iets mee toont (schema markup implementeren).

4. Zoekwoorden: welke gratis keyword tool gebruik je?

De beste gratis zoekwoordtool is Search Console voor zoekwoorden waarop je al zichtbaar bent, en Google Keyword Planner voor nieuwe. Google Trends laat zien of de vraag groeit of seizoensgebonden is. Bing Webmaster Tools heeft een eigen gratis Keyword Research-tool, met zoekvolumes uit Bing.

Search Console: het rapport Zoekopdrachten

Zet in Prestaties de kolommen CTR en positie aan en sorteer op vertoningen. Zoekopdrachten met veel vertoningen, een positie tussen 4 en 20 en een CTR onder 2% zijn je snelste kansen: de vraag bestaat en Google ziet je al als kandidaat.

Beperking: je ziet alleen zoekopdrachten waarop je al zichtbaar bent.

Google Keyword Planner

Zit in Google Ads en geeft zoekvolumes en ideeën voor verwante zoekwoorden. Een Ads-account is gratis, maar je moet wel je factuurgegevens invullen voordat je bij de zoekwoordideeën kunt.

Beperking: de volumes zijn afgerond en standaard een gemiddelde over twaalf maanden. Het gemiddelde verbergt seizoenspieken; die zie je in de maandcijfers die Keyword Planner er ook bij geeft.

Google Trends

Laat zien of interesse in een onderwerp stijgt, daalt of seizoensgebonden is, en vergelijkt termen met elkaar. Zet het land op Nederland.

Beperking: Trends schaalt alles van 0 tot 100 op basis van een steekproef. Absolute zoekvolumes haal je uit Keyword Planner.

Google zelf: aanvullingen en 'Mensen vragen ook'

Typ je onderwerp in en kijk wat Google aanvult en welke vragen eronder staan. Zo vind je de vragen die mensen echt stellen, in hun eigen woorden.

Beperking: handwerk, en de resultaten verschillen per moment, plek en apparaat.

Hoe je van die losse bronnen een zoekwoordenlijst en een paginaplan maakt, staat stap voor stap in zoekwoordenonderzoek stap voor stap.

5. Gratis backlink checker: wie verwijst naar je?

Een gratis backlink checker voor je eigen site heb je al: Search Console en Ahrefs Free tonen allebei een flinke selectie van je backlinks (Ahrefs tot 1.000 tegelijk). Van een ander domein zie je gratis alleen een topselectie, zoals de 20 sterkste links in de losse Backlink Checker van Ahrefs.

Search Console: het rapport Links

Toont welke externe sites naar je linken, welke pagina's de meeste links krijgen en met welke ankerteksten.

Beperking: geen historie en geen oordeel over de kwaliteit van een link.

Ahrefs Free (voorheen Ahrefs Webmaster Tools)

Gratis voor je eigen geverifieerde sites, zonder limiet op het aantal sites. Je krijgt een backlinkoverzicht en een technische audit met 5.000 crawlcredits per site per maand.

Beperking: je ziet tot 1.000 backlinks en zoekwoorden tegelijk, en concurrenten analyseren kan in dit account niet. Een score per domein, zoals Ahrefs' Domain Rating, zegt bovendien weinig over één losse link (domeinautoriteit).

6. Na de klik: wat doen bezoekers?

Google Analytics 4

Laat zien welke pagina's bezoekers uit Google lezen en of ze een formulier invullen of bellen. Kijk naar het kanaal Organic Search en markeer je belangrijkste acties als belangrijke gebeurtenis (key event).

Beperking: wie geen toestemming geeft voor cookies, wordt niet of beperkt gemeten. Gebruik GA4 om trends te volgen; de absolute aantallen liggen lager dan je echte bezoek.

Microsoft Clarity

Gratis heatmaps en sessie-opnames: je ziet waar bezoekers klikken, hoe ver ze scrollen en waar ze afhaken. Zo zie je waarom een pagina met veel verkeer weinig aanvragen oplevert.

Beperking: Clarity meet gedrag op je site; je posities in Google zie je er niet. Ook hier geldt je cookiebeleid.

Clarity heeft daarnaast een onderdeel AI-zichtbaarheid: welke AI-bots je site bezoeken en wanneer je inhoud in AI-antwoorden wordt aangehaald. Welke van die bots je toelaat, regel je in je robots.txt.

Met Search Console én een analysetool samen kun je de ROI van SEO berekenen.

Gratis versies van betaalde SEO-tools: wat krijg je?

Veel betaalde pakketten hebben een gratis account of losse free SEO tools, zoals Ahrefs en Semrush. Dat is genoeg om af en toe een concurrent of een zoekwoord te bekijken; voor dagelijks werk zijn de limieten te krap.

Let op: de zoekvolumes en posities in deze tools schat elke aanbieder zelf. Vergelijk ze daarom nooit één op één met Search Console of met elkaar.

Wat is de beste SEO-tool als je wél betaalt?

Betaal alleen als je elke week concurrenten, zoekwoorden of links op schaal onderzoekt. De twee bekende alles-in-één-pakketten zijn Semrush (€ 134 per maand, maandelijks betaald) en Ahrefs Lite (€ 119 per maand), prijzen op 5 oktober 2026.

In het Zakelijk-pakket van SEO op resultaat doen we zoekwoordonderzoek met data van DataForSEO en meten we het resultaat in Search Console. Voor Dutch Fiber Trading filterden we in vier rondes meer dan 12.000 ruwe zoekwoordregels tot 2.815 zoekwoorden in 13 categorieën voor Nederland en België. Voor een set van 800 zoekwoorden berekenden we daarnaast een eigen moeilijkheidsscore (0 tot 65, mediaan 14). Dat soort onderzoek lukt niet met alleen gratis tools.

Voor de meeste MKB-sites is dat ook niet nodig om te beginnen. Wil je weten wat op jouw site als eerste moet? Vraag de gratis SEO-check aan: we bekijken je site met de hand, ook op AI-vindbaarheid.

Wil je meer, dan is er de SEO-scan: technische audit, zoekwoord- en contentanalyse, AI-vindbaarheidscheck en een actieplan op volgorde, voor € 495. Dat is een introductieprijs voor de eerste 10 klanten (t/m 31 maart 2027). Geef je het werk liever helemaal uit handen, lees dan wat SEO uitbesteden bij ons inhoudt; alle tarieven staan bij pakketten en prijzen.

Zo zet je ze in een vaste routine

1. Wekelijks (10 minuten): open in Search Console het rapport Pagina's onder Indexering: is het aantal niet-geïndexeerde pagina's gestegen? Bekijk ook de meldingen in Search Console en Bing Webmaster Tools.
2. Maandelijks (een uur): vergelijk in Prestaties klikken, vertoningen en positie met de vorige maand, noteer zoekopdrachten met veel vertoningen en een CTR onder 2%, en bekijk het rapport generatieve AI.
3. Per kwartaal (2 uur): crawl je site met Screaming Frog, los 404's en redirect-ketens op en test je vijf belangrijkste pagina's in PageSpeed Insights.

Zet de bevindingen daarna op volgorde met de SEO-checklist voor beginners.

Veelgemaakte fouten

• Search Console pas koppelen als er iets misgaat. Google begint pas met verzamelen zodra de property is toegevoegd, en data ouder dan 16 maanden wordt niet bewaard.
• Sturen op de labscore van PageSpeed. De Core Web Vitals meten de ervaring van echte bezoekers; gebruik het getal uit één labtest om oorzaken te vinden.
• Bing overslaan. Daarmee mis je ook het rapport van Microsoft zelf dat laat zien op welke zoekzinnen Copilot jouw pagina's als bron gebruikt.
• Een chatbot om zoekvolumes vragen. Die cijfers komen nergens vandaan; haal ze uit Keyword Planner of Search Console.
• Zoekvolumes uit verschillende tools door elkaar gebruiken. Elke tool schat anders; kies er één voor vergelijkingen.
• Tien tools installeren en er geen openen. Twee tools die je wekelijks bekijkt (Search Console en Bing) leveren meer op dan tien accounts.

Veelgestelde vragen

Wat is de beste gratis SEO-tool?

Google Search Console. Het is de enige gratis bron die laat zien op welke echte zoekopdrachten je in Google verschijnt, hoe vaak erop geklikt wordt en welke pagina's geïndexeerd zijn. Alle andere tools vullen dat aan.

Is Google Search Console gratis?

Ja. Google noemt Search Console zelf een gratis service, en er bestaat geen betaalde versie met meer data. Je hebt alleen een Google-account nodig en je moet aantonen dat de site van jou is, bijvoorbeeld met een DNS-record.

Is Yoast SEO gratis?

De basisversie wel: sitemap, canonicals, schema-markup en de analyse van je focuszoekwoord kosten niets. Yoast SEO Premium kost € 118,80 per jaar excl. btw en voegt onder meer een redirectmanager en suggesties voor interne links toe. Voor een kleine WordPress-site is de gratis versie meestal genoeg.

Welke AI SEO-tools zijn er?

Er zijn AI-assistenten zoals ChatGPT, Gemini en Claude voor schrijf- en ordenwerk, en meetrapporten die laten zien of AI-antwoorden je noemen: het rapport generatieve AI in Search Console en AI Performance in Bing Webmaster Tools. Van al deze tools bestaat een gratis versie. Betaalde SEO-tools voegen AI-functies toe, zoals AI-meta descriptions in Yoast Premium of schattingen van vermeldingen in ChatGPT.

Wat is de beste SEO-tool?

Voor je eigen site blijft dat Search Console, omdat het echte data van Google is. Voor concurrentie- en zoekwoorddata op schaal zijn Semrush en Ahrefs de bekende keuzes, vanaf ruim € 100 per maand. Kies de tool waarvan je de data elke week gebruikt.

Welke gratis keyword tool is het beste?

Voor zoekwoorden waarop je al gevonden wordt: Search Console. Voor nieuwe zoekwoorden: Google Keyword Planner, met de kanttekening dat de volumes afgerond zijn. Google Trends vertelt je daarbij of een onderwerp groeit of seizoensgebonden is.

Heb ik een betaalde SEO-tool nodig?

Voor een kleine site meestal niet om te beginnen. Een betaalde tool voegt vooral data over concurrenten en zoekvolumes op schaal toe. Die heb je pas nodig als je elke week concurrenten of honderden zoekwoorden onderzoekt.

Kan ik gratis zien of ik in AI Overviews of ChatGPT word genoemd?

Voor Google wel: het rapport generatieve AI in Search Console toont je vertoningen in AI Overviews en AI Mode. Bing Webmaster Tools doet hetzelfde voor Copilot. Voor ChatGPT en Perplexity is er geen eigen console; het gratis Semrush-account geeft een schatting van je vermeldingen, en in je analysetool zie je wie doorklikt.

Waarom wijkt de positie in een tool af van Search Console?

Externe tools meten op één moment, vanaf één locatie, voor een selectie zoekwoorden. Search Console geeft het gemiddelde over alle echte vertoningen. Vertrouw bij twijfel op Search Console.

Is Google Analytics nodig als ik Search Console heb?

Ze vullen elkaar aan. Search Console toont wat er vóór de klik gebeurt, Analytics wat bezoekers daarna doen. Voor het uitrekenen van wat SEO oplevert heb je ze allebei nodig.

Is een gratis online SEO-check betrouwbaar?

Een automatische check telt vooral technische vinkjes, zoals een ontbrekende titel of meta description. Dat is nuttig, maar zegt weinig over je zoekwoorden of je concurrentie. Wil je dat iemand met de hand meekijkt, vraag dan onze gratis SEO-check aan.